Spróbujmy udzielić w tym miejscu kilku wskazówek, które zdecydowanie ułatwią i przyśpieszą cały ten proces.

Po pierwsze, poszukiwania odpowiedniego żłobka należy rozpocząć ze znacznym wyprzedzeniem. W ten sposób unikniemy niepotrzebnego pośpiechu, czy nawet wybrania placówki o wątpliwej renomie, ponieważ tylko w niej znajdzie się jeszcze miejsce dla naszego dziecka. Sytuacje, w których dobry żłobek ma wolne miejsca w ostatnich dniach/tygodniach trwania zapisów zdarzają się bowiem niezwykle rzadko.

Ponadto, jeżeli rozpoczniemy poszukiwania odpowiednio wcześniej, umożliwi nam od odwiedzenie dużo większej ilości żłobków, dzięki czemu będziemy dysponować przekrojową perspektywą jakości tych placówek. Przy tego rodzaju wizytach należy zadawać jak najwięcej pytań, zarówno wychowawcom, jak i rodzicom innych dzieci. Tylko w ten sposób dowiemy się m.in. ile dzieci przypada na jednego wychowawcę, jak przebiega typowy dzień zajęć oraz na czym polegają najczęściej organizowane zabawy.

Należy też gruntownie obejrzeć cały teren żłobka. Zależy nam przecież aby nasze dziecko przebywało w jak najlepszych warunkach. Miejsce to powinno być przede wszystkim bezpieczne i czyste. Jeżeli coś wzbudzi nasze zastrzeżenia, powinniśmy zwrócić się z tym do pracowników danej placówki.

Ostatnią sprawą jest lokalizacja żłobka. Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć, że najlepszą opcją jest wybranie placówki położonej możliwie blisko naszego miejsca pracy. Ułatwi nam to szybki dojazd w przypadku sytuacji awaryjnych, które jak wiadomo – lubią się zdarzać w najmniej oczekiwanych momentach.

Za poparciem tego stanowiska przemawia szereg bardzo trafnych i, przede wszystkim, merytorycznych argumentów.

Pierwszym i chyba najważniejszym z nich jest rozpoczęcie procesu socjalizacji dziecka już w bardzo wczesnym stadium jego rozwoju psychologicznego. Mowa tu oczywiście o regularnym i długotrwałym kontakcie z rówieśnikami, który w późniejszym okresie, z pewnością wpłynie pozytywnie na rozwój charakteru dziecka, wywołując u niego naturalną „otwartość” na drugiego człowieka. Powinniśmy być więc świadomi, że oddając dziecko pod opiekę niani, pozbawiamy je tej możliwości.

Kolejną, bardzo zbliżoną sprawą, jest możliwość szybkiego i łatwego zdobywania doświadczenia, która również wynika z kontaktu z rówieśnikami. Dziecko wychowywane w domu rodzinnym nie będzie bowiem w stanie w pełni doświadczyć i zrozumieć wielu ludzkich zachowań. Dziecko, podobnie jak człowiek dorosły, uczy się nowych rzeczy eksperymentując lub analizując własne błędy, a kontakt z rówieśnikami jest w tym wypadku niewyczerpanym źródłem, z którego dziecko wręcz powinno czerpać.

Kolejną niewątpliwą zaletą żłóbków jest przebywanie naszego dziecka z doświadczoną i wykwalifikowaną kadrą wychowawców, którzy nie tylko będą bacznie obserwować naszą pociechę, ale również będą w stanie zwrócić naszą uwagę na jego ewentualne nietypowe zachowania, a następnie udzielić nam odpowiednich wskazówek, jak rozwiązać konkretny problem związany z naszym dzieckiem.

Przede wszystkim, rozmowę wstępną należy zawsze(!) przeprowadzać w obecności naszego dziecka. W przeciwnym razie nie będziemy mieli bezpośredniego wglądu w relację między dzieckiem a nianią, z której jasno wynika jej późniejszy sposób traktowania dziecka. Nasze godziny pracy pokrywają się przecież z godzinami pracy niani, dlatego też może to być jedna z niewielu szans na sprawdzenie opiekunki „w akcji”.

Kolejną sprawą jest dokładne wypytanie o dotychczasowe doświadczenie. Bez wątpienia, opiekunka z wieloletnim stażem wzbudzi u nas największe zaufanie. Nie możemy jednak już na wstępie skreślać opiekunek, których doświadczenie w tym zawodzie jest niewielkie lub nawet żadne. Nierzadko może być tak, że studentka, która pomagała w wychowywaniu trójki młodszego rodzeństwa, będzie miała nie tylko odpowiednie kwalifikacje, ale też dużo bardziej przyjazne podejście do dziecka.

Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć zasadności zapytania potencjalnej opiekunki o kwestie nałogów. Chyba nikt przy zdrowych zmysłach nie zdecyduje się na powierzenie opieki nad dzieckiem osobie, która nie potrafi wytrzymać godziny bez zapalenia papierosa. Jeżeli dana kandydatka kategorycznie zaprzeczy, dobrym i sprawdzonym sposobem jest odprowadzenie jej wzrokiem przez okno zaraz po wyjściu. Nierzadko „niepalące” nianie mają bowiem w zwyczaju puszenie sobie chmurki zaraz po stresującej rozmowie o pracę, a skoro zostaliśmy oszukani już na wstępie, to możemy mieć pewność, że sytuacja taka na pewno się powtórzy.

Pamiętajmy, że jeżeli dokonaliśmy już wyboru konkretnej opiekunki, należy bezwarunkowo wykonać kopię jej dowodu osobistego.

Coraz częściej jednak, Polacy decydują się na zatrudnienie niani. Pytanie brzmi – gdzie i jak należy jej szukać?

Bez wątpienia, poszukiwania należy rozpocząć od naszych znajomych, którym zdarzyło się już zatrudniać nianię. Nierzadko będą w stanie udzielić nam wielu wskazówek, dotyczących tego, na co powinniśmy zwrócić uwagę przy wyborze niani lub nawet polecić nam sprawdzoną i absolutnie pewną osobę. W końcu zależy nam przede wszystkim na bezpieczeństwie naszego dziecka, dlatego też powinniśmy unikać zatrudniania absolutnie anonimowych osób.

Jeżeli nie uda nam się znaleźć odpowiedniej opiekunki w ten sposób, następnym krokiem powinna być wizyta w agencji opiekunek, których liczba w ostatnich latach diametralnie się zwiększyła, zwłaszcza jeżeli mówimy o dużych miastach. Zanim jednak zdecydujemy się podpisać jakąkolwiek umowę z agencją, powinniśmy gruntownie wypytać o pełny zakres obowiązków, do których zobligowana będzie opiekunka. W typowej agencji zazwyczaj przedstawia się rodzicom przynajmniej kilka potencjalnych kandydatek, z którymi powinniśmy porozmawiać o wszystkich szczegółach dotyczących opieki nad naszym dzieckiem.

Ostatnim i, dodajmy – nieco ryzykownym, rozwiązaniem jest poszukiwanie niani w internecie. Portale tematyczne są bowiem pełne ogłoszeń od osób, które wyrażają chęć podjęcia zatrudnienia w charakterze niani, powołując się przy tym na wieloletnie doświadczenie. Nierzadko okazuje się jednak, że osoby te są licealistkami bądź studentkami, które nie szukają w tej pracy niczego więcej poza łatwym zarobkiem, a takim opiekunkom bez wątpienia nie pozostawimy naszego dziecka.

Spróbujmy więc na wstępie odpowiedzieć na jedno najważniejsze pytanie – kto może ubiegać się o zasiłek rodzinny?

Jak powszechnie wiadomo, zasiłek ten przyznawany jest rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, posiadającym przynajmniej jedno dziecko. Według przepisów polskiego prawa, małżeństwa bezdzietne nie są bowiem traktowane jako rodzina. O ile wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego możemy złożyć, zasadniczo, w dowolnym momencie, o tyle kryteria, które musimy spełnić aby go otrzymać, nie są już tak elastyczne. Przejdźmy zatem do konkretów.

Bez wątpienia, najważniejszym ze wspomnianych warunków jest dochód przeliczany na jednego członka rodziny. Aby otrzymać zasiłek, dochód przeznaczony na dziecko nie może przekraczać 539zł. Warto zaznaczyć, że suma ta dotyczy przypadków, w których dziecko jest zdrowe. Jeśli bowiem, nasze dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności, wówczas kwota ta automatycznie wzrasta do 623zł.

Musimy być również świadomi faktu, że jeżeli dojdzie do sytuacji, gdzie nasze dochody minimalnie przekraczają wyżej wymienione progi, to wcale nie musi się to wiązać z pozbawieniem nas prawa do zasiłku. Przepisy pozwalają bowiem na ewentualne przekroczenie dopuszczalnego dochodu, pod warunkiem, że nie wynosi ono więcej niż 77zł, (czyli odpowiednio – 616 i 700zł) na osobę.

Niezmienna pozostaje również kwestia zasiłku rodzinnego, przyznawanego prawnym opiekunom dziecka. Zarówno przed, jak i po nowelizacji ustawy, mogą oni liczyć na identyczne progi finansowania. Przepisy jasno określają również sytuacje, w których zasiłek rodzinny może trafiać bezpośrednio do dziecka. Więcej informacji na ten temat odnaleźć można na stronach internetowych odpowiednich organów.

Warto zaznaczyć już na wstępie, że zmiany ustawowe bezpośrednio nie dotknęły wysokości otrzymywanych przez matki świadczeń. Podobnie jak wcześniej, nadal przysługuje im średnie wynagrodzenie, wyliczone na podstawie ostatnich 12-stu przepracowanych miesięcy. Ponadto, młode matki zachowają również prawo do otrzymywania wszelkich należnych im premii i dodatków. W efekcie, sytuacja finansowa młodych matek w żadnym wypadku nie ulegnie jakimkolwiek zmianom wraz z rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego.

Kolejną nowością są zmiany dotyczące matek, które prowadzą własną działalność gospodarczą. Od dnia dzisiejszego, kobiety prowadzące własne przedsiębiorstwa będą otrzymywać zasiłek wyliczany na podstawie deklarowanych składek ZUS, których wysokość jest naturalnie uzależniona od faktycznych dochodów danej firmy. Warto zaznaczyć, że rozwiązanie to może okazać się bardzo korzystne, ponieważ osoby prowadzące własną działalność mają możliwość wyboru najbardziej opłacalnego systemu odprowadzania tych składek.

Okres, przez który zasiłek macierzyński będzie wypłacany, uwarunkowany jest głównie od liczby dzieci, które przyjdą na świat podczas jednego porodu. Dla przykładu, w przypadku urodzenia jednego dziecka, zasiłek będzie wypłacany przez 20 tygodni, jeżeli natomiast urodzą się nam pięcioraczki – okres ten zostanie wydłużony nawet do 37 tygodni.

W realiach współczesnego, cywilizowanego świata ciężko znaleźć osobę, która podważałaby zasadność podjęcia urlopu macierzyńskiego przez kobietę, która dopiero co urodziła dziecko. Kilkumiesięczna rezygnacja z wykonywania zawodu wydaje się być oczywistą koniecznością. Z biegiem czasu zaczęło jednak rodzić się pytanie: „skoro matce należy się urlop, to dlaczego nie ojcu?”. Pytanie to oczywiście początkowo wzbudziło gwałtowną reakcję ze strony kręgów feministycznych. Niemniej jednak, z biegiem czasu, władza ustawodawcza postanowiła szerzej zająć się tym problemem.

W efekcie, dokładnie od 2010 roku męska część obywateli Rzeczypospolitej Polskiej może cieszyć się przywilejem zwanym „urlopem ojcowskim”. Przywilejem, dodajmy – zaczerpniętym z rozwiązań od dawna stosowanych w krajach Europy zachodniej. Postanowiliśmy więc w tym miejscu przybliżyć świeżo upieczonym ojcom najważniejsze formalności, których należy dopełnić aby ów urlop uzyskać.

Sprawa naturalnie zaczyna się (i w praktyce – kończy) na złożeniu odpowiedniego wniosku na biurku naszego pracodawcy. Zanim jednak to zrobimy, powinniśmy być świadomi faktu, że nie możemy rozpocząć urlopu ojcowskiego jeżeli matka naszego dziecka aktualnie przebywa na urlopie macierzyńskim (szerzej omówiliśmy ten problem w innym artykule).

Jeżeli chodzi o sam wniosek – warto przygotować go w dwóch egzemplarzach (jeden dla nas, drugi dla pracodawcy), opatrzonych dokładną datą i własnoręcznym podpisem. Ważne jest, że wniosek musi być złożony najpóźniej siedem dni przez zadeklarowaną datą jego rozpoczęcia. Kolejnym ważnym elementem naszego wniosku jest podanie dokładnego czasu trwania naszego urlopu.

Jeżeli obawiamy się, że nasz wniosek może być napisany niepoprawnie, powinniśmy zapytać naszego pracodawcy, czy nie posiada wzoru tego dokumentu. Dobrym rozwiązaniem może być również przeszukanie tematycznych stron internetowych, na których z pewnością odnajdziemy porady lub nawet gotowe wzory, które zdecydowanie ułatwią nam uzyskanie, jakże zasłużonego, urlopu ojcowskiego.

Do tej pory świeżo upieczonemu ojcu przysługiwały dwa tygodnie płatnego urlopu, przy czym musiał on być podjęty do momentu ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia. Z pewnością wielu ojców ucieszy się z faktu, iż długość trwania płatnego urlopu uległa dość znacznemu wydłużeniu. Według nowych zasad, ojcu dziecka przysługuje dokładnie 8 tygodni płatnego urlopu, który należy wykorzystać zanim nasze dziecko ukończy 2 lata.

Kolejną zmianą jest możliwość podziału urlopu. Wcześniej obowiązujący 2-tygodniowy okres odpoczynku od pracy miał jednolity i niepodzielny charakter. Nowe zasady otwierają natomiast przez ojcami możliwość podzielenia urlopu na dwie części. Nie mogą mieć one jednak zupełnie dowolnego charakteru. Żadna z poszczególnych części nie może być bowiem krótsza niż dwa tygodnie.

Istotną kwestią jest tu również zmiana w zakresie przebywania na urlopie obojga rodziców. Do tej pory urlop macierzyński i ojcowski nie kolidowały ze sobą, to znaczy, że zarówno ojciec, jak i matka dziecka, mogli przebywać na urlopie w tym samym czasie. Niestety, nowelizacja ustawy niweluje taką możliwość, jednoznacznie wykluczając przebywanie na urlopie obojga rodziców w tym samym czasie.

Niezmienny pozostał jednak system pobierania wynagrodzenia. Zarówno przed, jak i po nowelizacji ustawy, ojcu w trakcie urlopu przysługuje 100 % pobieranego wynagrodzenia. Ponadto, ojcowie mogą liczyć na dwa dodatkowe dni wolnego z okazji narodzin swojej pociechy. Dni te są autonomiczne względem urlopu ojcowskiego.

W pierwszej kolejności, powinniśmy jasno określić, komu właściwie ów urlop przysługuje. Otóż ubiegać się o niego mogą wszystkie matki, które w momencie urodzenia dziecka, zatrudnione były na podstawie umowy o pracę. Wraz z przyjściem dziecka na świat, matka uzyskuje szereg przywilejów, nie tylko socjalnych, ale również pracowniczych. Warto zaznaczyć, że urlop macierzyński nie przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenie, studentkom, oraz naturalnie – kobietom niezatrudnionym.

Jeżeli zdecydujemy się na podjęcie urlopu macierzyńskiego, z pewnością zainteresuje nas również inna kwestia. Chodzi mianowicie o pewien rodzaj pracowniczej nietykalności, polegającej na tym, że jeżeli w momencie urodzenia dziecka, matka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, to pracodawca w żadnym wypadku nie może nas zwolnić. Wyjątkiem od tej reguły są jedynie szczególne przypadki, m.in. ogłoszenie upadłości firmy bądź zamknięcie zakładu pracy. Pełną listę tego typu ewentualności precyzują konkretne przepisy, których z uwagi na objętość, nie będziemy tu bliżej przytaczać.

Ostatnią, wartą omówienia, kwestią pozostaje ubezpieczenie matki. Wszelkiego typu składki, takie jak ubezpieczenie emerytalne bądź rentowe, odprowadzane są automatycznie przez budżet państwa za pośrednictwem ZUS’u.

Na koniec pragniemy uspokoić wszystkie przyszłe mamy. Rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego wcale nie oznacza uciążliwej walki z biurokracją. Wystarczy, że złożymy naszemu pracodawcy odpowiedni wniosek (jego całkowita objętość to pół strony A4, wzór z łatwością znajdziemy w internecie). W praktyce natomiast, często nie musimy go nawet wypełniać, ponieważ do ubiegania się o urlop macierzyński wystarczy już nawet zwykłe zaświadczenie ze szpitala.

Najważniejszym aspektem jest naturalnie długość jego trwania. Od tej pory, rodzicom na wychowanie dzieci przysługiwać będą dokładnie 52 tygodnie płatnego urlopu. Roczny urlop jest jednak w pewien sposób niejednolity, ponieważ składają się na niego trzy pomniejsze rodzaje. Są to mianowicie: urlop macierzyński, dodatkowy oraz rodzicielski. Nie trzeba chyba zaznaczać, że ojcom przysługiwać będą jedynie dwa ostatnie typy, których długość to odpowiednio: 6 i 26 tygodni.

Kolejną sprawą są kwestie finansowe. Dotychczas, płatne urlopy macierzyńskie wynosiły 100% wynagrodzenia. Według nowych zasad natomiast, 100-procentowe wynagrodzenie przysługiwać będzie jedynie przez pierwsze 26 tygodni. W kolejnych miesiącach będzie ono wynosiło już tylko 60% wynagrodzenia.

Istnieje również inna możliwość – matka, deklarująca chęć podjęcia jednolitego, 52-tygodniowego urlopu, będzie mogła liczyć na stałe finansowanie w wysokości 80% właściwych dochodów. Warto dodatkowo zaznaczyć, że deklaracja ta w każdej chwili może ulec zmianie, wówczas matce przysługuje wyrównanie wysokości pobieranych środków do wysokości 100%.

6-tygodniowy urlop dodatkowy będzie można podzielić na dwie części, przy czym żadna z nich nie będzie mogła trwać krócej niż tydzień. Ważne jest również zachowanie ciągłości poszczególnych typów urlopów, które powinny następować bezpośrednio po sobie.

Nowością jest również możliwość podejmowania pracy podczas urlopu rodzicielskiego i dodatkowego. Praca nie może być jednak wykonywana w pełnym wymiarze godzin, a konkretniej – nie będzie mogła przekraczać ½ etatu.