Nie każda osoba nadaje się do bycia nianią, nie każda osoba nadaje się do bycia matką. Jednak życie może potoczyć się tak, że natniemy się na osobę, która jest kiepska w tym co robi. Nie inaczej jest z nianiami. Jednym z przykładów niań, na które można natrafić są nianie, które zachowują się u kogoś w domu jak u siebie. Trudno sobie to wyobrazić, ale są nianie, które jak tylko wyjdziemy z domu to wyjadają jedzenie z lodówki, wypijają napoje, przeglądają ubrania, generalnie zachowują się nieadekwatnie do zajmowanego stanowiska. Inne potrafią narzekać, że jest nieposprzątane, że rodzice się spóźnili, że ugotowane jedzenie jest niedobre, albo mimo umówionej stawki, że za mało zarabiają. Najgorsze jest jednak to kiedy niania sama podejmuje decyzje co do podopiecznego. Przykładowo sama bez konsultacji z rodzicami podaje leki lub pożywienie. Niektóre potrafią wpaść na genialny pomysł karmienia dziecka własną piersią. W skrajnych sytuacjach uważają, że dzieci które mają pod opieką są ich własnymi dziećmi. Takie sytuacje są dość dziwne, żeby nie powiedzieć niebezpieczne. W momencie, w którym rodzić zauważy niepożądane zachowania niani należy niezwłocznie skonfrontować z nią jej poczynania i w razie potrzeby niani podziękować.

Przykładem niani, która również może zostać podciągnięta pod kategorię „niani koszmarnej” jest niania, która jest niesłowna. Niania w większości przypadków jest potrzeba rodzicom na czas ich pracy. W momencie gdy np. niania nie przychodzi na umówioną godzinę jeden z rodziców musi zmienić plany – nie iść do pracy, zrezygnować ze spotkania z kontrahentem, spóźnić się do pracy. Takie sytuacje nie należąc do przyjemnych, dlatego gdy tylko niania zaczyna stosować coraz więcej wymówek dlaczego nie może lub nie mogła przyjść, lepiej będzie poszukać nowej opiekunki dla naszego dziecka. Należy pamiętać, że niania to odpowiedzialny zawód. Pod jej opieką zostawiamy własne dziecko, a niania jest odpowiedzialna za jego zdrowie i życie. Opieka nad dziećmi ma być również satysfakcjonujące dla samej niani, więc jeżeli ktoś nie lubi dzieci, nie potrafi się nimi zajmować, może lepiej jak poszuka innego zajęcia. Będzie lepiej dla samej osoby, a w szczególności dla ewentualnych podopiecznych. Rodzice powinni pamiętać, że wszelkie niepokojące symptomy w zachowaniu niani powinny być lampką ostrzegawczą, prowadzącą minimum do rozmowy z nianią, a w innym wypadku do jej zwolnienia.

Maluszek po urodzeniu nie widzi jeszcze dokładnie, dlatego świat obiera słuchem, dotykiem oraz smakiem. Czuje, że rozpoczęły się wielkie zmiany, a przyzwyczajenie się do nowych warunków może trochę czasu potrwać. Póki to nie nastąpi należy niemowlakami jak najlepiej pomóc. W pierwszej kolejności jest hałas. Różnego rodzaju dźwięki, które wcześniej były przytłumione są teraz doskonale słyszalne, a te mogą niemowlaka drażnić. Dziecko będzie gwałtownie rozprostowało nóżki i głośno praskało. Ważne jest by przynajmniej przez miesiąc nie włączać głośno radia, telewizora czy innych urządzeń mogących wydawać głośne dźwięki. Telefon należy wyciszyć a roboty kuchenne odstawić na jakiś czas. Oczywiście nie można przesadzać, ale dla dobra dziecka można zniwelować hałasy do minimum. Kolejna sprawa to regularność. Jeżeli zaburzymy rytm dnia i nocy dziecka to nie będzie to miało dobrych efektów. Kąpiel rano zamiast wieczorem możemy być takim powodem. Rytuały są bardzo ważne dlatego też gdy dziecko jest aktywne lubi wiedzieć co się dookoła niego dzieje, a zachwianie porządku dnia może je dezorientować i wystraszyć. Ważne jest by spacer, kąpie, jedzeni, zabawa były o podobnych godzinach każdego dnia, a najlepiej w tej samej kolejności. To da dziecku poczucie bezpieczeństwa i porządku.

Inną rzeczą, której nie lubią niemowlaki jest zbyt duża przestrzeń. W brzuszki dzieciątko miało ciasno i czuło się bezpiecznie. jest wiele miejsca, a to wydaje się być dla dziecka nienaturalne. Dlatego też w łóżeczku należy ułożyć gniazdo niemowlęce, które ograniczy swobodę ruchu i wpłynie na poczucie bezpieczeństwa. Zbyt jasne światło również może być problemem. Znowu w brzuszku mamusi był półmrok, po narodzinach nawał światła jest niemalże przeraźliwy. Zawsze należy pamiętać by światło było lekko przytłumione – zamiast głównego źródła światła niech świeci lampka nocna. Półmrok pozwoli dziecku na szybszą asymilację z otaczającym go środowiskiem.

Wiele osób rozmyśla czy zostawiając swoją pociechę z nianią przy okazji nie zostawić włączonej kamery. Należy pamiętać, iż takie działanie bez zgody osoby nagrywanej jest niezgodne z prawem, a bawienie się w szpiega nie jest oznaką uczciwości. Jednak czy istnieją jakieś znaki, po których rozpoznamy, że dana niania nie jest dobrą nianią? Okazuje się, że tak. Pierwszą oznaką jest niepokojąca reakcja dziecka na widok niani. Należy jednak pamiętać, ze dziecko może przyzwyczajać się do nowej osoby nawet przez dwa tygodnie. Jeżeli po tym terminie nasze dziecko dalej dziwnie się zachowuje w obecności niani jest to sygnał by przyjrzeć się sprawie dogłębniej. Jeżeli dziecko wyraźnie się boi niani należy po prostu zrezygnować z jej usług. Kolejnym sygnałem mogą być drobnostki, których normalnie byśmy zlekceważyli. Chodzi o dziwne sprzeczności. Jeżeli niania mówi że była z dzieckiem na spacerze, a wózek stoi w tym samym miejscu, w tej samej pozycji co go zostawiliśmy. Jeżeli ubrania w naszej szafie leżą inaczej ułożone. Takie sygnały mogą sugerować o małej uczciwości niani i może to być już niepokojące zjawisko.

Drobiazgi również mogą mieć znaczenie. Przykładem jest sytuacja, w której niania nieco ubarwia, iż dziecko miało ogromy apetyt i zjadło obiad jak dorosły, a tak naprawdę to sama niania miała ochotę na jedzenie. Należy pamiętać, iż jeżeli niania oszukuje w drobnych sprawach, to również nie do końca może być uczciwa w poważniejszych. W takim przypadku należałoby zastosować fortel z wcześniejszym powrotem z pracy by być może móc przyłapać nieuczciwą nianię na gorącym uczynku. Inna sytuacja świadcząca o nieuczciwości niani może mieć miejsce gdy wiemy, że nasza pociecha ma problemy z zasypianiem, a niania zarzeka się, że dziecko zasnęło bez problemu. Zdarzają się sytuacje, kiedy nianie stosują tabletki lub inne specyfiki by dziecko zasnęło, a niania nie miała zbyt dużo do roboty. Takie sytuacje są bardzo niebezpieczne dlatego też należy na nie mocno uważać. Należy pamiętać, iż każda niania jest inna, a my również możemy się mylić w stosunku do takiej osoby, dlatego wszelkie podejrzenia należy najpierw trzykrotnie sprawdzić.

Dofinansowanie jest zależne od wynagrodzenia niani. Jeżeli niania będzie miała pensję równą lub mniejszą od minimalnego wynagrodzenia to nie będzie trzeba opłacać za nią składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz zdrowotne – ich koszt pokryje budżet państwa. W przypadku wynagrodzenia większego będziemy musieli wyżej wymienione składki płacić tylko od kwoty przewyższającej poziom minimalnego wynagrodzenia. Upraszczając – jeżeli minimalne wynagrodzenie wynosi 2000 zł brutto, a my płacimy niani 2500 zł brutto to składki odprowadzamy tylko od kwoty 500 zł. Ważne jest to, że państwo nie pokrywa składki chorobowej. Kto może skorzystać z dofinansowania? Są to oczywiście rodzice, opiekunowie prawni, ale również inne osoby które opiekują się dzieckiem, np. na podstawie decyzji sądu. Istnieje kilka warunków ograniczających wsparcie finansowe. Po pierwsze dziecko musi być w wieku od 20 tygodni do lat 3, rodzice nie są na urlopie macierzyńskim, ojcowskim lub wychowawczym, nie tworzą zawodowej rodziny zastępczej, nie korzystają z ulgi na podstawie umowy akwizycyjnej. Dodatkowo należy spełnić jeden z wymienionych warunków: pracować na umowę o pracę lub zlecenie, prowadzić pozarolniczą działalność, prowadzić działalność rolniczą (prócz osób, które są domownikami w gospodarstwie rolnym i podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników).

Rodzice mogą skorzystać z dofinansowania bez względu na swoją sytuację życiową – może by rodzicem samotnie wychowującym dziecko, wdowcem, rozwodnikiem lub w separacji. Dziecko oczywiście nie może chodzić do żłobka czy być pod opieką dziennego opiekuna. Nianią może być osoba, która nie jest rodzicem dziecka, ma więcej niż 18 lat oraz będzie posiadać orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy. Nianią będzie więc mogła być babcia, siostra, kuzynka lub osoba spoza rodziny. Nie ma tutaj również wymogu kierunkowego wykształcenia czy doświadczenia w pracy z dziećmi – chociaż jest to kwestia, którą rodzice muszę przemyśleć przed zatrudnieniem takiej niani. Nianię należy zgłosić do oddziału ZUS w swoim miejscu zamieszkania aby odpowiednio rozliczyć składki. Będzie do tego potrzebna umowa podpisana z nianią (umowa uaktywniająca), dokumenty potrzebne do zgłoszenia niani i siebie jako płatnika ZUS oraz dokumenty, które są potrzebne do rozliczenia składek. Wszystkie informacje o niezbędnych dokumentach uzyskamy w terenowym oddziale ZUS. W przypadku wygaśnięcia lub zerwania umowy z nianią, należy w ciągu 7 dni wyrejestrować nianie z ubezpieczenia.

Według raportu sporządzonego przez jeden z portali o tematyce niań, przeciętna polska niania skończyła 28 lat, średnio zarabia nieco ponad 11 zł za godzinę opieki, ma dwu letnie doświadczenie, mieszka w większym mieście i pracuje przez 7 godzin dziennie. Do ich podstawowych obowiązków należy dbanie o nasze skarby, o ich bezpieczeństwo, higienę oraz zdrowie.
Klasyczna niania to kobieta, chociaż zdarzają się również męscy odpowiednicy tej profesji, to jednak ten zawód jest zdominowany przez płeć piękną. Nieco więcej ponad 1% niań to mężczyźni. Ponad 60% osób opiekujących się dziećmi robi to w jednym z pięciu następujących miast: Kraków, Łódź, Warszawa, Poznań i Wrocław. Związane jest to z tym, że w zdecydowanej większości z usług niani korzysta rodzina o wysokich dochodach, mieszkająca w duże aglomeracji miejskiej.
Przedział wiekowy niań jest różny, w większości to studentki w wieku do 25 roku życia (ok. 65%), dla których jest to pierwsza praca i pierwsze doświadczenie zawodowe. Kolejna grupa to osoby pomiędzy 25, a 40 rokiem życia (ok. 20%). Najmniejszą grupę stanowią nianie powyżej 40 roku życia (ok. 15%). Grupę najstarsza w głównej mierze stanowią emerytowane nauczycielki, pielęgniarki czy przedszkolanki.
Jeżeli chodzi o czas pracy niani, jest on różny i zależy już od konkretnej rodziny potrzebującej opieki nad swoimi dziećmi. Niektóre rodziny potrzebują niani non stop, niektóre tylko na parę godzin w tygodniu. Jednak ponad połowa rodzin potrzebuje niani na pełen etat lub więcej. Same nianie natomiast zaznaczają, że opieką nad dziećmi mogą zajmować się w pełnym wymiarze czasu, mniej więcej 25% z nich, że na pół etatu. Jednak przeciętny czas niani to 7 godzin dziennie, czyli prawie cały etat.
Zarobki oczywiście uzależnione są od zasobności portfela pracodawcy, ale również od miejsca pracy i kwalifikacji opiekunki. Większą stawkę godzinową otrzymają osoby doświadczone, z wykształceniem pedagogicznym i po kursach pierwszej pomocy, mniejszą osoby bez doświadczenia, które często opiekę nad dziećmi łączą z możliwością nauki. Najwięcej zarabiają opiekunki w Warszawie (ok. 15 zł/godzinę). W Krakowie stawka wynosi średnio prawie 12 zł/godzinę, mniej bo już nieco ponad 7 zł zarobią nianie w Bielsko Białej. Średnia płaca dla całego kraju wynosi ok. 11,35 zł/godzinę co przy średnim 7 godzinnym czasie pracy daje zarobki rzędu 80 zł dziennie. Pamiętajmy jednak, że najczęściej nianią nie jest się przez cały miesiąc, dlatego średnie zarobki niani miesięczne wynoszą około 1700 zł.
Najczęściej nianie zajmują się dziećmi w wieku do 3 lat, chociaż dla bardzo zapracowanych rodziców niezbędne są także nianie do dzieci starszych. Bardzo często do obowiązków niani należą także drobne prace domowe, takie jak sprzątnięcie, przygotowanie posiłków czy czytanie bajek.

Przede wszystkim, rozmowę wstępną należy zawsze(!) przeprowadzać w obecności naszego dziecka. W przeciwnym razie nie będziemy mieli bezpośredniego wglądu w relację między dzieckiem a nianią, z której jasno wynika jej późniejszy sposób traktowania dziecka. Nasze godziny pracy pokrywają się przecież z godzinami pracy niani, dlatego też może to być jedna z niewielu szans na sprawdzenie opiekunki „w akcji”.

Kolejną sprawą jest dokładne wypytanie o dotychczasowe doświadczenie. Bez wątpienia, opiekunka z wieloletnim stażem wzbudzi u nas największe zaufanie. Nie możemy jednak już na wstępie skreślać opiekunek, których doświadczenie w tym zawodzie jest niewielkie lub nawet żadne. Nierzadko może być tak, że studentka, która pomagała w wychowywaniu trójki młodszego rodzeństwa, będzie miała nie tylko odpowiednie kwalifikacje, ale też dużo bardziej przyjazne podejście do dziecka.

Nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć zasadności zapytania potencjalnej opiekunki o kwestie nałogów. Chyba nikt przy zdrowych zmysłach nie zdecyduje się na powierzenie opieki nad dzieckiem osobie, która nie potrafi wytrzymać godziny bez zapalenia papierosa. Jeżeli dana kandydatka kategorycznie zaprzeczy, dobrym i sprawdzonym sposobem jest odprowadzenie jej wzrokiem przez okno zaraz po wyjściu. Nierzadko „niepalące” nianie mają bowiem w zwyczaju puszenie sobie chmurki zaraz po stresującej rozmowie o pracę, a skoro zostaliśmy oszukani już na wstępie, to możemy mieć pewność, że sytuacja taka na pewno się powtórzy.

Pamiętajmy, że jeżeli dokonaliśmy już wyboru konkretnej opiekunki, należy bezwarunkowo wykonać kopię jej dowodu osobistego.

Coraz częściej jednak, Polacy decydują się na zatrudnienie niani. Pytanie brzmi – gdzie i jak należy jej szukać?

Bez wątpienia, poszukiwania należy rozpocząć od naszych znajomych, którym zdarzyło się już zatrudniać nianię. Nierzadko będą w stanie udzielić nam wielu wskazówek, dotyczących tego, na co powinniśmy zwrócić uwagę przy wyborze niani lub nawet polecić nam sprawdzoną i absolutnie pewną osobę. W końcu zależy nam przede wszystkim na bezpieczeństwie naszego dziecka, dlatego też powinniśmy unikać zatrudniania absolutnie anonimowych osób.

Jeżeli nie uda nam się znaleźć odpowiedniej opiekunki w ten sposób, następnym krokiem powinna być wizyta w agencji opiekunek, których liczba w ostatnich latach diametralnie się zwiększyła, zwłaszcza jeżeli mówimy o dużych miastach. Zanim jednak zdecydujemy się podpisać jakąkolwiek umowę z agencją, powinniśmy gruntownie wypytać o pełny zakres obowiązków, do których zobligowana będzie opiekunka. W typowej agencji zazwyczaj przedstawia się rodzicom przynajmniej kilka potencjalnych kandydatek, z którymi powinniśmy porozmawiać o wszystkich szczegółach dotyczących opieki nad naszym dzieckiem.

Ostatnim i, dodajmy – nieco ryzykownym, rozwiązaniem jest poszukiwanie niani w internecie. Portale tematyczne są bowiem pełne ogłoszeń od osób, które wyrażają chęć podjęcia zatrudnienia w charakterze niani, powołując się przy tym na wieloletnie doświadczenie. Nierzadko okazuje się jednak, że osoby te są licealistkami bądź studentkami, które nie szukają w tej pracy niczego więcej poza łatwym zarobkiem, a takim opiekunkom bez wątpienia nie pozostawimy naszego dziecka.